Rozporządzenie UE w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych

Rozporządzenie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR), rozporządzenie (UE) 2025/40, wprowadza nowe wymagania dotyczące opakowań wprowadzanych do obrotu w Unii Europejskiej. Celem rozporządzenia jest ograniczenie ilości odpadów opakowaniowych, poprawa możliwości recyklingu i ponownego wykorzystania opakowań, zwiększenie zawartości materiałów pochodzących z recyklingu w niektórych opakowaniach z tworzyw sztucznych, ograniczenie zbędnych opakowań oraz ujednolicenie wymagań dotyczących opakowań w całej UE.

Rozporządzenie PPWR weszło w życie 11 lutego 2025 r., a jego przepisy ogólne zaczęły obowiązywać 12 sierpnia 2026 r. Poszczególne obowiązki wchodzą w życie w różnych terminach – wiele kluczowych środków zacznie obowiązywać od 2030 r., a pozostałe w późniejszym terminie.
Dla przedsiębiorstw wykorzystujących opakowania przemysłowe, transportowe lub inne przygotowanie do PPWR oznacza zrozumienie, w jaki sposób rozporządzenie ma zastosowanie do ich asortymentu opakowań, oraz ocenę takich obszarów, jak projekt opakowań, wykorzystanie materiałów, możliwość recyklingu, możliwość ponownego użycia, minimalizacja pustej przestrzeni, zawartość materiałów pochodzących z recyklingu oraz dane dotyczące opakowań.

Czym jest PPWR?

Rozporządzenie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR) stanowi ramy prawne Unii Europejskiej mające na celu ograniczenie ilości odpadów opakowaniowych oraz poprawę obiegu zamkniętego w sektorze opakowań.

Rozporządzenie PPWR określa wymagania dotyczące wszystkich opakowań objętych jego zakresem, wprowadzanych do obrotu w UE, odnoszące się do projektu opakowań, ich składu, możliwości recyklingu, ponownego wykorzystania, zapobiegania powstawaniu odpadów, etykietowania oraz obowiązków producentów. Szczegółowe wymagania zależą od takich czynników, jak rodzaj, materiał, przeznaczenie i format opakowania.

Rozporządzenie ma zastosowanie do opakowań w całym łańcuchu dostaw, w tym do opakowań konsumenckich, przemysłowych, transportowych oraz B2B. Przedsiębiorstwa muszą zatem dokonać oceny wszystkich opakowań, które spełniają definicję opakowania zawartą w rozporządzeniu PPWR, oraz zapewnić zgodność z obowiązującymi wymogami, niezależnie od materiału, z którego są wykonane, ich formatu czy przeznaczenia.

System PPWR jest wprowadzany stopniowo, a w różnych momentach obowiązują różne wymagania. Przedsiębiorstwa powinny zatem jak najwcześniej dokonać oceny całego swojego asortymentu opakowań oraz opracować plan działania zapewniający zgodność z przepisami, uwzględniający obowiązujące wymagania i harmonogramy wdrożenia w odniesieniu do ich opakowań i działalności.

Podsumowanie ról i definicji w PPWR

Zrozumienie roli każdej ze stron stanowi ważny pierwszy krok w przygotowaniach do wdrożenia PPWR. Obowiązki różnią się w poszczególnych ogniwach łańcucha dostaw opakowań i zależą od pełnionej funkcji, rodzaju opakowania oraz obowiązujących przepisów PPWR.

W praktyce przygotowanie do wdrożenia PPWR wymaga wczesnej współpracy w ramach całego łańcucha dostaw w celu ustalenia ról, zebrania wiarygodnych danych dotyczących opakowań oraz zapewnienia zgodności z obowiązującymi wymogami.

Czym jest wymóg dotyczący 50% wolnej przestrzeni w systemie PPWR?

PPWR wprowadza maksymalny wskaźnik pustych przestrzeni wynoszący 50% dla opakowań grupowych, transportowych i przeznaczonych do handlu elektronicznego, z zastrzeżeniem zakresu i warunków określonych w rozporządzeniu.

Wymóg ten obowiązuje od 1 stycznia 2030 r. lub trzy lata po wejściu w życie odpowiedniego aktu wykonawczego, w zależności od tego, która z tych dat jest późniejsza.

Rozporządzenie określa maksymalny wskaźnik pustych przestrzeni, jednak Komisja Europejska nie opublikowała jeszcze szczegółowej metodologii obliczania tego wskaźnika. Dokładny sposób obliczania wskaźnika, w tym sposób uwzględnienia objętości opakowań i materiałów wypełniających, powinien zatem zostać potwierdzony po udostępnieniu odpowiedniej metodologii.

Wymóg ten dotyczy w szczególności przedsiębiorstw korzystających z opakowań transportowych lub przeznaczonych do handlu elektronicznego, charakteryzujących się znaczną niewykorzystaną przestrzenią. Firmy powinny rozpocząć analizę swoich rozwiązań opakowaniowych oraz identyfikację możliwości ograniczenia zbędnej pustej przestrzeni przy jednoczesnym zachowaniu odpowiedniej ochrony produktu.

Optymalizacja opakowań może pomóc przedsiębiorstwom w przygotowaniu się do nadchodzących wymagań oraz w ograniczeniu zbędnej ilości opakowań i materiałów opakowaniowych.

Ponowne wykorzystanie i możliwość recyklingu reaktorów typu PPWR

PPWR stosuje dwutorowe podejście do poprawy obiegu zamkniętego opakowań: zwiększa ponowne wykorzystanie niektórych rodzajów opakowań poprzez wprowadzenie obowiązkowych celów w zakresie ponownego wykorzystania oraz poprawia możliwość recyklingu opakowań wprowadzanych na rynek UE.

Wymagania dotyczące zawartości materiałów pochodzących z recyklingu w reaktorach typu PPWR

PPWR wprowadza minimalne wymagania dotyczące zawartości materiałów pochodzących z recyklingu dla określonych kategorii opakowań z tworzyw sztucznych.

Wymogi różnią się w zależności od rodzaju opakowań z tworzyw sztucznych i stają się coraz bardziej rygorystyczne z upływem czasu. Różne minimalne poziomy zawartości materiałów pochodzących z recyklingu mają zastosowanie do poszczególnych kategorii, w tym niektórych opakowań mających kontakt z żywnością, jednorazowych plastikowych butelek na napoje oraz innych określonych opakowań z tworzyw sztucznych. Wymogi te zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2030 r. lub trzy lata po wejściu w życie odpowiedniego aktu wykonawczego, w zależności od tego, która z tych dat jest późniejsza.

Przedsiębiorstwa stosujące opakowania z tworzyw sztucznych powinny określić, które rodzaje opakowań należą do odpowiednich kategorii, udokumentować zawartość materiałów pochodzących z recyklingu oraz ocenić, czy konieczna jest zmiana materiałów opakowaniowych lub ich konstrukcji.

Jak firmy mogą przygotować się do PPWR?

Przygotowanie do wdrożenia PPWR zaczyna się od zrozumienia swojej roli w łańcuchu dostaw opakowań oraz określenia wymagań mających zastosowanie do prowadzonej działalności.

1. Zrozum swoją rolę — Określ swoją rolę w łańcuchu dostaw opakowań oraz obowiązki wynikające z PPWR, które mają zastosowanie do Twojej działalności.
2. Opracuj wykaz stosowanych opakowań — określ, jakich opakowań używasz, z jakich materiałów i elementów się składają oraz gdzie są one umieszczane lub udostępniane na rynku UE.
3. Zbieraj dane dotyczące opakowań— Dokumentuj materiały opakowaniowe, składniki, masę, skład, zawartość materiałów pochodzących z recyklingu oraz inne istotne cechy.
4. Przegląd wymagań dotyczących substancji i tworzyw sztucznych — Ocena obowiązujących wymagań dotyczących substancji budzących obawy, zawartości materiałów pochodzących z recyklingu oraz innych przepisów dotyczących poszczególnych materiałów.
5. Ocena projektu opakowania — Zidentyfikowanie możliwości ograniczenia zbędnych materiałów, objętości i pustych przestrzeni, z uwzględnieniem odpowiednich wymagań dotyczących funkcjonalności i właściwości użytkowych.
6. Ocena możliwości recyklingu i ponownego wykorzystania — Należy sprawdzić, czy opakowania spełniają obowiązujące wymagania dotyczące recyklingu, oraz zidentyfikować strumienie opakowań, w których odpowiednim rozwiązaniem mogą być opakowania wielokrotnego użytku lub zwrotne.
7. Opracuj plan działania w zakresie zgodności z przepisami — określ wymaganą dokumentację, dowody dostawców, działania związane z testowaniem i oceną zgodności, w tym, w stosownych przypadkach, unijną deklarację zgodności, oraz ustal priorytety działań w oparciu o odpowiednie terminy składania wniosków w ramach PPWR.

Ważne jest, aby rozpocząć działania z odpowiednim wyprzedzeniem, ponieważ przeprojektowanie opakowań, testy, kwalifikacja, zmiana dostawców oraz wdrożenie mogą zająć sporo czasu, zwłaszcza w przypadku złożonych łańcuchów dostaw w przemyśle.